Herenhuis Jerusalem - Maastricht

  • Informatie
  • Gegevens
  • Documentatie
  • Media
  • Domein
  • Wikipdia

Naam:

Jerusalem

Alternatieve benaming(en):

Jeruzalem, Drieschhof

Adres:

Jeruzalemweg 2, Maastricht

Bezoek mogelijkheden:

Nee

Omschrijving:

(RCE) Kasteel Jeruzalem, bestaande uit drie vleugels, XVIa, om een later volgebouwde binnenplaats. Aan deze voormalige binnenplaats een achtzijdig traptorentje.

Bouwtype:

Herenhuis

Typologie:

Onbekend

Huidig gebruik:

Wonen

Adres:

Jeruzalemweg 2

Plaats:

Maastricht

Gemeente:

Maastricht

Rijksmonument:

27958

Omvang monument:

Gehele kasteel

Documentatie:

  • Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Dossier Jeruzalem, Zeist, Documentatie historische buitenplaatsen.

Literatuur:

  • Crassier, Louis baron de, Dictionnaire historique du Limbourg néerlandais de la période féodale à nos jours, Maastricht, Van Aelst, opnieuw gepagineerde overdruk uit Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 1930-1937, p. 325.
  • Flament, A.J.A., 'Het kasteel Jerusalem' in: Buiten, 12(1918), p. 118.
  • Tromp, H.M.J., Kijk op kastelen, Amsterdam, 1979.
  • Hupperetz, W., B. Olde Meierink en R. Rommes (red.), Kastelen in Limburg. Burchten en landhuizen (1000-1800), Utrecht, Matrijs, 2006, pp. 359-360.
  • Jongsma, H. & A. Loosjes, Kasteelen, buitenplaatsen, tuinen en parken van Nederland, 3 delen, Amsterdam, Scheltema & Holkema, 1912-1922, deel 3, p. N3.
  • Krüll, W.J., Bibliografie van de geschiedenis van de Zuid-Limburgse kastelen en landhuizen, Heerlen, 1982, nummer 51.
  • Nispen tot Sevenaer, jhr. E.O.M. van, De monumenten van Geschiedenis en Kunst in de Provincie Limburg, 1e stuk: De monumenten in de gemeente Maastricht, aflevering 5, Den Haag, Staatsuitgeverij, 1953, p. 743-745.
  • De Provincie Limburg (2 delen), Deel VII in Voorlopige Lijst der Nederlandsche Monumenten van Geschiedenis en Kunst, Den Haag, 1926, p. 211.
U kunt foto's van dit monument toevoegen op Wikimedia Commons o.v.v. rijksmonumentnr. 27958

Kasteel Jerusalem is een 16e-eeuws kasteelachtig landhuis in het noordoosten van de Nederlandse gemeente Maastricht. Het kasteeltje met koetshuis en tuinen is onderdeel van het Buitengoed Geul & Maas. Het ligt ten noorden van de dorpskern van Limmel, tussen kasteel Bethlehem en de voormalige penitentiaire inrichting Overmaze. In de omgeving stroomt de Kanjelbeek.

Geschiedenis

Kasteel Jerusalem werd in het eerste kwart van de 16e eeuw gebouwd door Pieter van den Driesch Proenen op de plek waar een ouder huis 'Drieschhof' had gestaan. Dit huis was in 1515 door brand verwoest. De familie Proenen of Pruyn vervulde generaties lang bestuurlijke functies in Maastricht, Luik en Antwerpen. Het kasteel behoorde tot de grondheerlijkheid van de proosdij van Meerssen. Pieters zoon Andries was kanunnik en rijproost van het kapittel van de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Deze Andries maakte in 1557 een reis naar het Heilige Land en omdat hij zo onder de indruk was geraakt van wat hij daar had gezien, noemde hij het kasteel "Jerusalem". Het nabije kasteel van Limmel kreeg waarschijnlijk in navolging hiervan de naam 'Bethlehem'.

In 1588 kreeg het Maastrichtse Jezuïetenklooster de beschikking over het kasteel, dat in 1596 hun eigendom werd. In 1640 verkochten de jezuïeten het aan Willem Dolmans en zijn echtgenote Anna de Sauveur. De familie Dolmans woonde hier tot 1770. Van de telgen uit dit geslacht die hier zijn geboren, werden er drie in hun tijd bekende priesters en docenten. Het kasteel kwam daarna in bezit van Andreas Kerens, raadsheer bij de Grote Raad van Mechelen, en zijn vrouw Isabella Agnes Roosen. Het kasteel ging daarna over op hun dochter Maria Ida Kerens, die gehuwd was met Jean-Frédéric de Crassier, die in 1822 werd opgenomen in de Nederlandse adel. De familie De Crassier bleef tot eind 20e eeuw eigenaar van het kasteel, dat echter geleidelijk in verval raakte. Na 1949 bewoonde de voormalige huishoudster van de familie, samen met haar dochter, het kasteel, waarna de Gemeente Maastricht het overnam.

In kasteel Jerusalem is sinds 2014 het hoofdkantoor van horeca-servicebureau Mise en Place gevestigd. Het kasteel, het voormalige koetshuis en de tuin zijn daartoe in oude luister hersteld. Op het kantoor werken circa 50 medewerkers. De tuin is overdag openbaar toegankelijk.

Beschrijving

Het huis is in een U-vorm gebouwd, maar bij een verbouwing in de vroege 19e eeuw kreeg het een rechthoekige vorm doordat de ruimte tussen de twee vleugels werd opgevuld met een lagere vleugel. Hierdoor werd het op de binnenplaats staande traptorentje ingesloten. De topgevels van de voormalige zijvleugels hebben hun oorspronkelijke vorm behouden; de linker vleugel toont boven een geprofileerd venster een Jeruzalemkruis. Van de zijgevels heeft de zuidwestelijke de meeste kenmerken uit de bouwtijd behouden. Bij de verbouwing verplaatste men de hoofdingang naar de oorspronkelijke achtergevel en kreeg deze nieuwe vensters en een segmentvormig fronton. Het slanke achthoekige torentje heeft zijn oorspronkelijke vorm het best behouden. Het muurwerk hiervan is in typisch Maaslandse renaissancestijl uitgevoerd in baksteen met mergelstenen speklagen, hoekbanden en vensteromlijstingen. De daken zijn met leisteen gedekt.

In de tuin staat een koetshuis, gebouwd in 1904 in neorenaissancestijl met speklagen en een trapgevel. Het geheel wordt omgeven door een park met grote bomen, gazons en een vijver. Over de Kanjel en andere waterlopen zijn enkele bruggetjes gebouwd.

Externe links

  • Website Mise en Place
  • Maastrichtse kastelen op wigosite.nl

Ga naar Wikipedia.

Het kasteel Jerusalem in Limmel, nu aan de rand van Maastricht, werd in of kort na 1515 gebouwd. De locatie was niet ver van de plaats waar ooit de Drieshof stond, waarvan de naam verwijst naar de drassige terreinomstandigheden. Die maakten het mogelijk natte grachten ter verdediging aan te leggen. Samen met kasteel Bethlehem en de buurtschap Nazareth verwijst Jerusalem in zijn naamgeving waarschijnlijk naar pelgrimages naar het Heilige Land.

Het kasteel werd gebouwd op een rechthoekig omgracht terrein waarop ook de bijgebouwen stonden.

In het begin van de negentiende eeuw werd de binnenplaats ingevuld met eenlaagse bebouwing (…).'

In de eenvoudige landschappelijke aanleg staat nog een neogotisch koetshuis uit 1904.

Nu nog te zien:



Context:

Gelegen nabij de Kanjelbeek