Kasteelachtig landhuis met voorburcht (besloten hoeve) Mheer - Mheer

  • Informatie
  • Gegevens
  • Documentatie
  • Media
  • Domein
  • Wikipdia

Naam:

Mheer

Adres:

Dorpsstraat 6, Mheer

Website:

http://www.kasteelmheer.nl

Bezoek mogelijkheden:

Nee

Omschrijving:

(RCE) Kasteel Mheer, midden XVII, herbouwd op de natuurstenen grondslagen van een middeleeuws slot, beslaat vier zijden van een binnenhof.

Aan de zuidoostzijde een ronde toren, die met de noord-, oost- en westvleugel het oudste gedeelte vormt. De 17de-eeuwse gevel van de latere voorvleugel is in 1927 vervangen door een imitatie-laat-gotische gevel.

Voorburcht met drie vleugels om een plein, XVII. Aan de noordoostkant een voluutgevel en een ronde toren. Een tweede ronde hoektoren naast de rijke ingangspartij uit 1612.

In het herenhuis enige schouwen, 1514, ± 1600, 1662, XVIIIb en XIX. Ten noorden van het huis een Engelse tuin.

Bouwtype:

Kasteelachtig landhuis met voorburcht (besloten hoeve)

Typologie:

moated site (?)

Huidig gebruik:

Woondoeleinden en agrarische doeleinden

Adres:

Dorpsstraat 6

Plaats:

Mheer

Gemeente:

Eijsden-Margraten

Rijksmonument:

34739

Omvang monument:

Kasteel en voorburcht

Documentatie:

  • Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Dossier Mheer, Zeist, Documentatie historische buitenplaatsen.

Literatuur:

  • Anoniem, Oude foto's uit negen dorpen : Banholt, Bemelen, Cadier en Keer, Eckelrade, Margraten, Mheer, Noorbeek, Scheulder, Sint-Geertruid, Sint-Geertruid / Margraten, Uitgave van de heemkundevereniging Sint-Geertruid / Margraten, meerdere delen, vanaf 1989.
  • Anoniem, Mheer beheersplan 1987-1997, Elburg, Stichting tot Behoud van Particuliere Historische Buitenplaatsen, 1987.
  • Augustus, L., 'Vlengendaal en de schouw van kasteel Mheer' in: Land van Herle, 29(1979), p. 95-97.
  • Belonje, J., 'De herkomst van de wapenschilden op de schouw van kasteel Mheer' in: Land van Herle, 29(1979), p. 90-94.
  • Corten, A.J.A.M., Mededeling in: Kastelen in Limburg / Kastelendag, 1991, Venlo / Arcen.
  • Crassier, Louis baron de, Dictionnaire historique du Limbourg Neerlandais, de la période féodale à nos jours, 2 delen, (opnieuw gepagineerde overdruk met index uit Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 1930-1937), Maastricht, Van Aelst, p. 340.
  • Damen, C., 'Imstenraadse bijdragen II en III' in: Land van Herle, 9(1959), p. 115-122 en 10(1960), p. 8-19.
  • Franquinet, E., '(Het kasteel van) Mheer' in: Buiten, (1936), p. 301.
  • Hupperetz, W., B. Olde Meierink en R. Rommes (red.), Kastelen in Limburg. Burchten en landhuizen (1000-1800), Utrecht, Matrijs, 2006, pp. 488-491.
  • Haan, W.F.H. de, 'Het kasteel van Mheer' in: Heemschut, (1938), p. 17.
  • Janssen de Limpens, K.J.Th., Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795, (Werken uitgegeven door Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap, nr. 6) Maastricht, 1974, p. 28 (nr. 92).
  • Koreman, J.G.J., Inventaris van de archieven der gemeente Mheer, Maastricht, Inspectie der Gemeente- en Waterschapsarchieven in
  • Limburg, 1950, 278 p.
  • Kransberg, D. en H. Mils, Kastelengids van Nederland; Middeleeuwen, Haarlem, 1979, p. 235-238.
  • Krüll, W.J., Bibliografie van de geschiedenis van de Zuid-Limburgse kastelen en landhuizen, Heerlen, 1982, nummer 61.
  • Leerssen, J. en W. Senden, Historische verkenning van Mheer, Maastricht, Gadet, 1995, 159 p.
  • Linssen, D., H. Rottier en H. Salden, Limburgse kastelen in vogelvlucht, z.p. (Heerlen / Genk), 1980, p 70-71.
  • Nederlands Adelsboek, 1915, p. 171-176 en 1984, p. 162-163.
  • Nispen tot Sevenaer, E.O.M. van, 'De monumenten van Valkenburg en omgeving (Kasteel Mheer)' in: Bulletin KNOB, (1929), p. 90.
  • De Provincie Limburg (2 delen), Deel VII in Voorlopige Lijst der Nederlandsche Monumenten van Geschiedenis en Kunst, Den Haag, 1926, p. 305-306.
  • Quix, Chr., Die Königliche Kapelle und das ehemalige Nonnenkloster auf dem Salvatorsberge, Aachen, 1829.
  • Reyen, P.E. van, Middeleeuwse kastelen in Nederland, Bussum, Fibulareeks 9, uitgever C.A.J. van dishoeck, 1965.
  • Roijen, A.P., Geschiedenis van: die borch van Liebeek, 't huis en kasteel van Mheer en Reijmerstock, Banholt, uitgave van A.P. Roijen, ca. 1965, 48 p.
  • Russel, Jos., De heerlijkheid Geleen: hare voormalige heeren, inwoners, geregt, gebruiken. (Bevat tevens: Aanteekeningen over de voormalige Heerlijkheid Mheer en hare bezitters, p. 121-143), Sittard, Alberts, 1860, 143 p, (in 1974 een fotomech. herdruk bij Europese Bibliotheek te Zaltbommel)
  • Ryckel, A. de, 'La cour féodale de l'ancien duché du Limbourg' in: Bulletin de la Societé d'Art et d'Histore du Diocèse de Liège, 1895, p. 303.
  • Ryckel, A.M. de, 'Les Fiefs du Comté de Dalhem' in: Bulletin de la Société d'Art et d'Histoire du diocèse de Liège, 17(1908), p. 272-384.
  • Schulte, A.G., 'Kasteel Mheer, wisselwerking tussen huis en hoeve' in: De Woonstede, (1990)3, nr 87, p 21-32.
  • Schulte, A.G. et al., Margraten, Mheer en Noorbeek, Zeist, Rijksdienst voor de Monumentenzorg / Zwolle, Waanders Uitgevers, Derde aflevering in De Nederlandse monumenten van geschiedenis en kunst. De provincie Limburg, 1991, p. 60-67 en 244-277.
  • Tromp, H.M.J. en P.F.M. van Oosterhout, 'De beheersplannen van de Stichting tot Behoud van Particuliere Historische Buitenplaatsen' in: Groen, vakblad voor stad en landschap, 44(1988), p. 32-35.
  • Tromp, H., 'Tuin- en parkaanleg' in: De Woonstede, (1990)3, nr 87, p 33-36.
  • Tromp, H.M.J. & T. Henri-Buitenhuis (red.), Historische buitenplaatsen in particulier bezit, Utrecht, Het Spectrum, 1991, p. 239.
  • Tromp, H.M.J., Private Country Houses in the Netherlands, Zwolle / Zeist, Waanders / RDMZ, 1997, p. 283-284.
  • Verzijl, J.J.M.H., 'Limburgsche kastelen. Het kasteel van Mheer' in: De Nedermaas, 12(1934 / 35)6, p. 98-103.
  • Vrijdag, E.C.H.M., 'Laathoven te Mheer' in: De Maasgouw, 67(1948), p. 59-61.
  • Vrijdag, E.C.H.M., 'De voogdij van Mere' in: De Maasgouw, 69(1950), p. 6-8.
U kunt foto's van dit monument toevoegen op Wikimedia Commons o.v.v. rijksmonumentnr. 34739

Kasteel Mheer is gelegen aan de Dorpsstraat in de kern van het gelijknamige dorp Mheer, onderdeel van de Nederlands Limburgse gemeente Eijsden-Margraten. Het kasteel bevindt zich direct achter de Sint-Lambertuskerk in het dorp en langs de kerk voert een oprijlaan naar het kasteel.

Het kasteel is een rijksmonument.

Beschrijving van het kasteel

Het kasteelcomplex bestaat uit een viervleugelig slot en een U-vormige nederhof. De vier vleugels van het slot liggen om een kleine binnenhof die bereikbaar is via een loopbrug over een droge gracht en die leidt naar een toegangspoort in de zuidelijke vleugel. De westvleugel, waarin een zaal is opgenomen, is het oudst en stamt uit het begin van de 14e eeuw. De noordvleugel werd aan het eind van de 14e eeuw gebouwd, terwijl de oostvleugel met de forse ronde toren in de 15e eeuw werd aangebouwd. Die ronde toren staat echter op fundamenten die veel ouder zijn, waarschijnlijk uit de late 11e eeuw. Ten slotte de afsluitende zuidvleugel, met aan de binnenzijde een arcade op hardstenen zuilen, die rond 1570 verrees.

De nederhof heeft aan de oostzijde een poortpaviljoen 1612 met daarin een hardstenen toegangspoort die wordt bereikt via een brug gelegen over een, eveneens, droge gracht. De poort is voorzien van het alliantiewapen van Winand van Imstenraedt en Mechteld van de Bongart, die de kasteelhoeve tussen 1612 en 1623 (dus tijdens het Twaalfjarig Bestand) lieten bouwen. De kasteelhoeve heeft in de zuidoosthoek een ronde toren uit 1619.

Het interieur van het kasteel bevat een schoorsteen uit 1514 waarop enkele wapenschilden aanwezig zijn en verder nog een schoorsteen uit 1667. Aan de noordzijde van het kasteel bevindt zich een kasteelpark uit 1852, aangelegd door P. Custodis in opdracht van Otto Napoleon de Loë, de toenmalige eigenaar van het kasteel.

Kasteel Mheer is het enige kasteel in Nederlands Limburg met een hardstenen mezekouw of pekneus. Deze bevindt zich boven de ingangspoort van de voorburcht.

Geschiedenis en bewoners

Op de plek van het huidige kasteel zou in de Romeinse tijd een vuurtoren hebben gestaan die onderdeel uitmaakte van een keten van vuurseintorens voor de heerbaan tussen Maastricht en Trier. Het eerste deel van het kasteel werd gebouwd in 1314 in opdracht van de graaf van Dalhem, de latere hertog van Limburg en nog later hertog van Brabant.

De eerste bekende leenheer van Mheer was Wilhelmus (Willem) van Mere, die het huis in leen had van de hertog van Limburg en de bestuursmacht over het gebied in leen van de graaf van Dalhem. Willem wordt in 1314 genoemd in een register van hertog Jan II van Brabant. Twee jaar eerder was Jan II hertog van Brabant geworden en dus tevens hertog van Limburg (sinds zijn vader Jan I de Slag bij Woeringen in 1288 won) en graaf van Dalhem (sinds Hendrik II in 1239 Dirk van Hochstaden versloeg). Of deze Willem van Mere familie is van ene ridder Gozewijn van Mere (genoemd in 1262-1272) en ene Willem van Mere (die rond 1200 Gulpens en Mheers land aan het Akens Mariastift zou hebben geschonken) is niet bekend. Deze leenheren hadden ook bezittingen in Libeek en de opvolgers van Willem (Reinson I, II en III) zijn zich daarom Van Libeek gaan noemen. Reinson III had geen zonen, wel een dochter, Barbara. Als hij sterft in 1487 gaat de erfenis over naar Barbara en haar man Jan I van Imstenraedt. Hun achterkleinkind Gerard van Imstenraedt verwierf in 1564 de Heerlijke Rechten over Mheer. Onder zijn bewind, en daarna van diens zoon Winand, werd de zuidvleugel gebouwd (1570). Onder diezelfde Winand van Imstenraedt werd ook de kasteelhoeve gebouwd (1612).

De familie van Imstenraedt verbleef zes generaties lang op het kasteel. De laatste was Jan Adolph van Imstenraedt, die gehuwd was met Christina de Loë van Wissen. Door dit huwelijk werd voor het eerst de familienaam de Loë aan het kasteel verbonden, de naam van de huidige kasteelbewoner. Het genoemde echtpaar van Imstenraedt-de Loë bleef kinderloos, waardoor het kasteel door vererving in eigendom kwam van Christina's neef Philipp Christoffel baron de Loë, heer van Wissen en Conradsheim.

Sinds 1668 is het kasteel nu al onafgebroken in bezit van de familie de Loë. Het enige dat veranderde is dat de familienaam in de loop der eeuwen is verfranst.

Kasteelheren

Vanaf de 14e eeuw is het kasteel in bezit van de familie Van Mere / Van Libeek, vanaf het einde van de 15e eeuw Van Imstenraedt en sinds 1668 de Loë.

  • Willem van Mere
    • Reinson I van Mere / van Libeek
      • Reinson II van Libeek
        • Reinson III van Libeek
          • Barbara van Libeek die trouwde met Jan I van Imstenraedt
            • Jan II van Imstenraedt (verh. 1487)
              • Jan III van Imstenraedt (verh. 1528, overl. 1569)
                • Gerard van Imstenraedt (verh. 1564, overl. 1572) eerste Heer van Mheer
                  • Winand van Imstenraedt (verh. 1575, overl. 1622)
                    • Jan Adolf van Imstenraedt (overl. 1668, kinderloos), benoemt als erfgenaam zijn aangetrouwde neef
                      • Philipp Christoph baron de Loë (1645-1708)
                        • Jan Adolf baron de Loë (1680-1743)
                          • Frans Charles Christoph baron de Loë (1720-1795)

Na het ancien régime:

  • Edmond Assuerus baron de Loë (1749-1813)
    • Frans Charles Antoine baron de Loë (1789-1838), eerste gouverneur van Limburg
      • Otto Napoleon baron de Loë (1821-1897)
        • Levin baron de Loë ( -1925)
          • Heinrich baron de Loë ( -1942), met als neef
            • Degenhard baron de Loë (1930- ), met als zoon
              • Diederik baron de Loë (1965- )

(verh. - 'verheft', d.w.z. de edelman in kwestie gaat een leenverband aan, hij 'erft' het leen van zijn voorganger)

Kastelen in Eijsden-Margraten

Tot 2010 was Kasteel Mheer het enige in de (voormalige) gemeente Margraten. Sinds de fusie van 2011 zijn dit er vijf in totaal. Andere kastelen in de gemeente Eijsden-Margraten zijn:

  • Kasteel Eijsden
  • Kasteel van Gronsveld
  • Kasteel Oost (Oost-Maarland)
  • Kasteel van Rijckholt

Externe link

  • Kasteel Mheer



Ga naar Wikipedia.

Het huis Mheer ligt tegen de noordelijke berghelling van een zijdal van de Voerbeek midden in de oude bebouwing van het dorp Mheer. Het kasteelcomplex bestaat uit een hoofdburcht en een kasteelhoeve. De hoeve is samengesteld uit drie grote vleugels rondom een uitgestrekte cour die een groot voorplein vormt voor het kasteel.

De oudste vermelding van kasteel Mheer dateert uit 1314.

Na de Tweede Wereldoorlog was het kasteel enige jaren een hotel. Sinds 1959 wordt Mheer bewoond door Denhard baron de Loë.

Het in 1314 genoemde 'Stenen Huis' is vermoedelijk de huidige westvleugel van het kasteel. Waarschijnlijk stond deze in eerste instantie vrij en werd hij in de tweede helft van de veertiende eeuw uitgebreid met de haaks daarop staande huidige noordvleugel. De vleugels omsloten een kleine binnenplaats die aan de oostzijde werd begrensd door een schildmuur. In de binnenhoek van beide vleugels bevond zich een waterput. Een belangrijke rol was toegedacht aan een rechthoekige kasteeltoren op de zuidoosthoek avn de schildmuur. In de zestiende eeuw werd het kasteel vergroot.

Tijdens de eerste jaren van het Twaalfjarige Bestand werd aan de zuidzijde de binnenplaats afgesloten door twee bouwlichamen die op de kopse kanten van de oost- en de westvleugel aansloten.

Ook de plannen voor een geometrische parkaanleg werden niet uitgevoerd, waardoor de midden-negentiende-eeuwse landschappelijke aanleg behouden bleef.

Nu nog te zien:



Context:

Gelegen tegen de noordelijk berghelling van een zijdal van de Voerbeek.