Hoeve (voorburcht) Geulle - Geulle

  • Informatie
  • Gegevens
  • Documentatie
  • Media
  • Domein
  • Wikipdia

Naam:

Geulle

Adres:

Geulderlei 1, Geulle

Bezoek mogelijkheden:

Nee

Omschrijving:

(RCE) Bouwhoeve van het voormalige kasteel Geulle, bestaande uit twee vleugels met een poortpaviljoen uit eerste kwart 17de eeuw. Het geheel is omgeven door een gracht. Inwendig drie schouwen samengesteld uit ten dele oude fragmenten. Twee hekpijlers.

Opmerking:

Het herenhuis van ± 1620 werd in 1847 gesloopt

Bouwtype:

Hoeve (voorburcht)

Typologie:

Onbekend

Huidig gebruik:

Wonen

Adres:

Geulderlei 1

Plaats:

Geulle

Gemeente:

Meerssen

Rijksmonument:

28474

Omvang monument:

Bouwhoeve, gracht en hekpijlers.

Documentatie:

  • Anoniem, Geulle, beheersvisie 1992-2002, Elburg, Stichting tot Behoud van Particuliere Historische Buitenplaatsen, 1992
  • Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Dossier Geulle, Zeist, Documentatie historische buitenplaatsen.

Literatuur:

  • Anoniem, 'Berichten (omtrent monumenten, gebouwen, opgravingen enz.) te Geulle' in: De Maasgouw, 43(1923), p. 23, 45(1925), p. 34, 48(1928), p. 57.
  • Crassier, Louis baron de, Dictionnaire historique du Limbourg néerlandais de la période féodale à nos jours, Maastricht, Van Aelst, opnieuw gepagineerde overdruk uit Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 1930-1937, p. 121.
  • Hupperetz, W., B. Olde Meierink en R. Rommes (red.), Kastelen in Limburg. Burchten en landhuizen (1000-1800), Utrecht, Matrijs, 2006, pp. 338-340.
  • Habets, J., 'De leenen van Valkenburg' in: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Duché de Limbourg, 21(1884), p. 318.
  • Janssen de Limpens, K.J.Th., 'De bouw van het kasteel van Geulle' in: De Maasgouw, 84(1965), p. 91-93.
  • Janssen de Limpens, K.J.Th., Leen- en laathoven in de Maaslandse territoria vóór 1795, (Werken uitgegeven door Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap, nr. 6) Maastricht, 1974, p. 56 (nr. 217).
  • Kengen, A.C., Uit Geul's verleden: wetenswaardigheden van de parochie en gemeente Geul, Sittard, Het Zuiden, 1926, 452 p.
  • Krüll, W.J., Bibliografie van de geschiedenis van de Zuid-Limburgse kastelen en landhuizen, Heerlen, 1982, nummer 66.
  • Linssen, D., H. Rottier en H. Salden, Limburgse kastelen in vogelvlucht, z.p. (Heerlen / Genk), 1980, p. 44-45.
  • Marres, W. en J.J.F.W. van Agt, Zuid-Limburg, uitgezonderd Maastricht, Den Haag, staatsdrukkerij, Deel V (provincie Limburg), derde stuk in De Nederlandse Monumenten van Geschiedenis en Kunst, 1962, p. 173-174.
  • Tackoen, G., Histoire de l'ancien comté impérial de Reckheim, Mechelen s. M., 1886, p. 146 e.v.
  • Tromp, H.M.J. & T. Henri-Buitenhuis (red.), Historische buitenplaatsen in particulier bezit, Utrecht, Het Spectrum, 1991, p. 232.
  • Tromp, H.M.J., Private Country Houses in the Netherlands, Zwolle / Zeist, Waanders / RDMZ, 1997, p. 275.
  • V.D.B., 'Limburgsche kasteelen: Het kasteel Geulle' in: De Nedermaas, 6(1928 / 29)6, p. 69-70 en 6(1928 / 29)10, p. 114-116.

Afbeeldingen Beeldbank RCE

U kunt foto's van dit monument toevoegen op Wikimedia Commons o.v.v. rijksmonumentnr. 28474

Kasteel Geulle ligt in de kom van het gelijknamige dorp Geulle dat een deel vormt van de Nederlands Limburgse gemeente Meerssen.

Het kasteel is een rijksmonument.

Beschrijving van het kasteel

Het huidige kasteel is een voorburcht van het voormalige 17e-eeuwse kasteel dat in 1847 werd afgebroken. Het L-vormige gebouw is een geheel omgracht, witgepleisterd huis met een rechthoekige binnenplaats. De toegang tot het kasteel aan de westzijde is via een poortgebouw, bereikbaar over een bogenbrug over de gracht. In de westgevel en zuidgevel bevinden zich twee schietgaten, als enigen van meerdere andere overgebleven na het aanbrengen van vensters in 1865. Aan de overzijde van de weg bevinden zich tegenover de toegangsbrug twee 18e-eeuwse hekpijlers. Het interieur van het kasteel stamt uit 1915 na een herinrichting door W. Sprenger en heeft twee in fragmenten uitgevoerde schouwen.

Geschiedenis en bewoners

In de negende eeuw werd Geulle door keizer Lodewijk de Vrome geschonken aan de abdij van Kornelimünster (Nederlands vroeger : Sint-Cornelis Munster) bij Aken. Door verarming van de abdij kwam het land van Geulle in 1298 middels verkoop in bezit van de heren van Valkenburg.ten tijde van de heerschappij van de beruchte Walram de Rossige van Valkenburg . Na het kinderloos overlijden van Jan van Valkenburg in 1352 verviel Geulle aan Hertog van Brabant. In 1560 werden de Geulse bezittingen door Philips II verpand aan Coenraet van Gavere, heer van Elsloo.

In 1594 kocht Wolter II van Hoensbroeck, neef van Conrad van Gavere, de heerlijkheid Geulle/het kasteel van de familie van Gavere. Wolter Hoen, sinds 1585 gehuwd met Ursula Schetz van Grobbendonck, noemde zich voortaan heer van Hoensbroeck- Geul. De familie de Hoen was zeer gecharmeerd van de plek aan de Maas en liet er daarom, waarschijnlijk als vervanging van een bestaande oude burcht, een fraai kasteel bouwen. Achtereenvolgens werden via primogenituur Conrad-Ulrich van Hoensbroeck-Geul, Wolter Frans van Hoensbroeck-Geul en Philip Willem van Hoensbroeck-Geul de eigenaren van het kasteel.

Het was Conraad Ulrich van Hoensbroeck-Geul die tussen 1620 en 1625 met zijn vader de vervallen kerk van Geul herbouwde. In deze kerk werd een grafkelder voor de familie ondergebracht. waarna in 1626 de kerk werd ingewijd door de Roermondse bisschop Jacobus van den Borgh.

Philip Willem breidde de bezittingen verder uit door zijn huwelijk met Anna Bernardina van Limburg-Bronckhorst-Stirum, vrouwe van Stevensweert.

Herman IX Otto van Hoensbroeck-Geul, zoon van Philip Willem, was de laatste mannelijke Van Hoensbroeck die het kasteel Geul bewoonde. Uit zijn huwelijk met Anna Maria Juliana Felicitas van Zievel tot Bettembourg werd slechts één kind geboren, een dochter Anna Maria Bernardina Apollonia Philippa genaamd. Zij huwde in 1748 met Frans Xaver van Hohenzollern-Hechingen, familie van de latere Duitse keizers, waarmee de hogere adel op het kasteel zijn intrede deed. Frans-Xavier overleed in 1765 als luitenant-generaal in Oostenrijkse dienst. Zijn weduwe overleed in 1798 te Geulle op 70-jarige leeftijd. Zij werd in stilte en zonder plechtigheden vóór de kerkdeur begraven omdat de kerk door de Fransen was gesloten en verzegeld.

Felicitas van Hohenzollern-Hechingen, één van haar vier kinderen, trouwde met Maximiliaan Hendrik Laurens graaf de Hoen de Neuchâteau. Zij kregen drie kinderen, alle drie dochters. Thérèse gravin de Hoen Neuchâteau (1793-1833), de tweede dochter, trouwde in 1812 met François Charles graaf de Hamal (1786-1830). In 1842 verkoopt hun dochter Marie de Hamal (1813-1852), getrouwd met de Franse historicus Antoine de Becdelièvre (1800-1863) het kasteel aan de Belgische graaf Emile Désiré Antoine d'Oultremont de Warfusée.

Op last van deze nieuwe eigenaar werd het hoofdgebouw van het kasteel in 1847 afgebroken en geheel gesloopt. De stenen en het houtwerk werden publiek verkocht en met de onbruikbare materialen en het afval werden de grachten en vijvers gevuld. Hetgeen restte waren de stenen brug met het poortgebouw, de stallingen, remise en bergplaatsen. De kostbare meubelstukken, serviezen en andere waardevolle stukken werden door d'Oultremont afgevoerd naar zijn woning te Brussel of publiek verkocht. De overgebleven gebouwen werden als woning ingericht en jarenlang bewoond door rentmeester Vijgen ,die tevens burgemeester van Geulle is. In 1903 verkochten de erven, onder wie de dochter van d'Oultremont die huwde met Van Linden baron d'Hoogvorst het overgebleven poortgebouw, met aanhorigheden, landerijen, molens (2x), bossen en beemden aan notaris en Limburgs Gedeputeerde Paul Brouwers van Klein-Vaeshaertelt, die het later na enkele belangrijke verbouwingen als huwelijkscadeau aan zijn dochter naliet. Deze dochter, Germaine Brouwers (1893-1973), huwde in 1915 met jhr. Alphonsus Marie Hubertus Edmond van Aefferden (1891-1992) uit Roermond. In 1916 werd Van Aefferden benoemd tot burgemeester van Geulle en later ook van Bunde, een ambt dat hij veertig jaar bekleedde. De orthopedisch chirurg dr. Alphons Tonino (1942), die in 1968 was gehuwd met zijn kleindochter jkvr. Ariane van Rijckevorsel (1942), kocht het kasteel, zodat het in de familie bleef. Tussen 1978 en 1983 werd het gerestaureerd.

Bronnen

  • Aug. C. Kengen, Uit Geul's verleden. 1926.
  • Kastelen in Limburg. Utrecht, 2005, p. 338-340.

Ga naar Wikipedia.

In het broekland van de oude Geulloop, juist ten zuiden van het kerkdorp Geulle, ligt het omgrachte kasteelterrein. Sedert de afbraak van het zeventiende-eeuwse hoofdgebouw in 1847 omvat het terrein alleen nog twee vleugels van de besloten hoeve op de voorburcht die sindsdien samen als landhuis zijn ingericht. Direct ten oosten van het complex ligt het Julianakanaal.

Het forse, omgrachte herenhuis (…) is in 1620 waarschijnlijk in een werkgang opgetrokken, met mergel voor de constructieve delen. Het bestond uit vier vleugels rond een binnenplaats met op de hoeken uitspringende vierkante hoektorens (…).

De voorburcht bestond oorspronkelijk uit een west-, een zuid-, een oost- en een halve noordvleugel om een rechthoekige binnenplaats. Hiervan resteren alleen de west- en de zuidvleugel.

Aan de overkant van de Geullerlei staan twee versierde hekpijlers die het beging van een zichtlaan accentueren.

Nu nog te zien:



Context:

Gelegen in het broekland van de oude Geulloop.