Landhuis Stalberg - Venlo

  • Informatie
  • Gegevens
  • Documentatie
  • Media
  • Domein
  • Wikipdia

Naam:

Stalberg

Adres:

Stalbergweg 268, Venlo

Website:

http://www.stalberg.nl

Bezoek mogelijkheden:

Nee

Omschrijving:

(J.H.A. Mialaret, 1937) Op een voormalig omgracht terrein staat een klein rechthoekig gepleisterd bakstenen huis met zadeldak. Het huis is onderkelderd, telt één bouwlaag en een kapverdieping met hoge borstwering. Naast de ingang een laatgotische gevelsteen met het wapen Van Stalberg.

Bouwtype:

Landhuis

Typologie:

Moated site

Huidig gebruik:

Woning

Adres:

Stalbergweg 268

Plaats:

Venlo

Gemeente:

Venlo

Rijksmonument:

37174

Omvang monument:

Gehele pand

Literatuur:

  • Crassier, Louis baron de, Dictionnaire historique du Limbourg néerlandais de la période féodale à nos jours, Maastricht, Van Aelst, opnieuw gepagineerde overdruk uit Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 1930-1937, p. 547.
  • Hupperetz, W., B. Olde Meierink en R. Rommes (red.), Kastelen in Limburg. Burchten en landhuizen (1000-1800), Utrecht, Matrijs, 2006, pp. 173-174.
  • Mialaret, J.H.A., Noord-Limburg, Deel V (provincie Limburg), tweede stuk in De Nederlandse Monumenten van Geschiedenis en Kunst, Den Haag, Staatsdrukkerij, 1937, p. 200.
  • De Provincie Limburg (2 delen), Deel VII in Voorlopige Lijst der Nederlandsche Monumenten van Geschiedenis en Kunst, Den Haag, 1926, p. 510.
  • Uyttenbroeck, H.H.H., Bijdragen tot de geschiedenis van Venlo, 5 delen, Venlo, Nieuwe Venlosche Courant, 1908-1931, deel V, p. 34.
  • Verzijl, J.J.M.H., 'Het huis Stalberg van Venlo' in: De Nedermaas, 16(1938 / 39)1, p. 12-16.
U kunt foto's van dit monument toevoegen op Wikimedia Commons o.v.v. rijksmonumentnr. 37174

Huize Stalberg is een van de oudste boerenhofsteden en een monumentaal pand in de Venlose Bantuin, in de wijk Stalberg aan de voet van de steilrand.

De centraal in de wijk Stalberg gelegen rechthoekige zeventiende-eeuwse hoeve was oorspronkelijk omgeven door een gracht. Er zijn twee theorieën over de herkomst van de naam. De eerste stelt dat de hoeve haar naam kreeg vanwege de voor die tijd immense paardenstallen. De andere stelt dat de naam afstamt van de gerenommeerde familie Van Stalbergen. Zeker is dat de boerderij paardenstallen had en de familie Van Stalbergen zich in Venlo had gevestigd. Mogelijk heeft de familie haar naam ontleend aan de plek.

Oorsprong

Volgens Henri Uyttenbroeck, die in deel IV van zijn Bijdragen tot de geschiedenis van Venlo de straten van Venlo omschrijft, is de familie afkomstig uit Well. Daar heeft zich, bij De Hamert aan de Maas tegenover kasteel Ooijen, een burcht De Stalberg bevonden. Reinardus de Stalberg was in 1118 getuige van de stichting van een kerk in Wassenberg. De familie was in die tijd nog een van roofridders met de oude burcht als uitvalsbasis. In 1914, toen Uyttenbroeck's boek werd gepubliceerd, bestond aldaar nog slechts de bij de burcht behorende Stalbergerhof; de burcht zelf was toen al verwoest. In 1359 en 1375 hadden de hertogen een landvrede gesloten en werden de roversnesten in de regio intensief belegerd en verwoest. In 1897 werden de resten van dit kasteel bij opgravingen blootgelegd, waarbij duidelijk de sporen van verwoesting herkenbaar waren. De hofstede in Venlo schijnt te zijn gebouwd naar voorbeeld van de verdwenen burcht in Well.

Familie Van Stalbergen

Gerard van Stalbergen sr. betaalde in 1389 '4 oude schilden, 23 placken en 4 deniers' om burger van Venlo te worden. Omstreeks die tijd bouwde hij ook zijn huis, Huis Stalberg. Het was al snel een belangrijk huis, omdat het huis Gerard het recht gaf "verschreven te worden onder de ridderschap van het Gelders Overkwartier en hem toegang gaf tot de vergaderingen der edelen op de kwartiersdagen te Roermond". Op de kaart van Jacob van Deventer staat het Huis Stalberg afgebeeld.

De zoon van Gerard, Gerard van Stalbergen jr., werd later een van de twee burgemeesters van Venlo. Ook latere afstammelingen verworven belangrijke posities. De familie stierf in de loop van de 17e eeuw uit.

Monumentale architectuur

Naast de ingang bevindt zich een laatgotische gevelsteen met het wapen van de adellijke familie Van Stalbergen. Het huis en de heerlijkheid gingen in de zeventiende eeuw over aan de magistratenfamilie Romer en kwamen in de achttiende eeuw in bezit van de in Venlo eveneens invloedrijke familie Van Varo, waarvan de laatste telg het goed in 1827 verkocht. In het begin van de 20e eeuw werd de hoeve door nieuwe bewoners gerestaureerd, evenals aan het begin van de 21e eeuw, wederom door nieuwe bewoners.

Externe link

  • Website over restauratie landhuis

Ga naar Wikipedia.

Huis Stalberg is tegenwoordig opgenomen in de stedelijke groenstructuur binnen de stad Venlo. Het werd oorspronkelijk gebouwd langs de oostelijke uitvalsweg van de stad die vanuit de Keulse- of Laarpoort richting Krieckenbeck in Duitsland liep. De locatie was gunstig vanwege de ligging op de grens van hoog- naar laagland met veel waterlopen die gevoed werden door hoger gelegen bronnen.

Stalberg werd herbouwd als representatief buitenhuis met herinneringen aan het oude weerbare karakter van het goed. Over de situatie na de herbouw is meer bekend dan over het eerste huis. Het langgerekte perceel werd door twee dwarsgrachten in drieën verdeeld. Alleen het noordelijk deelperceel aan de weg was bebouwd. Hierop stonden de schuren en stallen. In de zuidwesthoek van dit perceel stond tegen de dwarsgracht het huis, dat door een aparte gracht was gescheiden van de voorhof. Het tweede perceel was ingericht als moestuin en het derde, meest zuidelijke perceel was een boomgaard. De gebouwen op de voorburcht zijn in het begin van de twintigste eeuw verloren gegaan, alleen het zeventiende-eeuwse huis is behouden gebleven.

Nu nog te zien:



Context:

Gelegen in laagte tussen hoge zandgronden en plateau.